Stichting Victoriepompenlogo Stichting Victorie pompen  kaart Stichting Victorie pompenkaart Stichting Victorie pompenkaart Stichting Victorie pompen
Reisverslag                                             November - December 2007


De voornaamste doelen van een bezoek aan de projecten in Togo en Ghana zijn nogal uiteenlopend.
Zo wordt een aantal door onze stichting geschonken touwpompen die in werking zijn bekeken.
Maar ook het onderhouden van goede contacten met de touwpompproducenten.
En, indien nodig of als daarom gevraagd wordt, het geven van adviezen bij de vervaardiging en het plaatsen van touwpompen.
Belangrijke bijkomstigheden tijdens het reizen zijn het verblijf en eten.
Over dit bezoek zou een klein boek geschreven kunnen worden. Hieronder volgen de e-mails die Jan tijdens zijn verblijf heeft verzonden.

13 December 2007

Beste allemaal
Vanuit warm Togo een kort bericht van mij.
Kort omdat het een verschrikking is om op deze computer een bericht te schrijven. Het is een ander toetsenbord dan thuis.
Als je op het vraagtekentoetsje drukt komt een komma, en een komma geeft een punt. Maar in elk geval kan ik iets aan jullie schrijven.
Gisteren hier in Togo aangekomen na twee dagen reizen vanuit Noord Ghana. Daar ben ik naar toe gegaan na eerst een bezoek gebracht te hebben aan Bekwai-Ashanti alwaar een werkplaats van het touwpompproject uit 1999 gevestigd is.
Dit is in 2004 voortgezet door Atta Annan, een zoon van de heer Moke Annan die in 2003 overleden is.
In deze plaats heeft onze stichting nu twee keer 15 pompen per jaar geschonken.
De reeds geschonken pompen zijn en worden geplaatst. Een aantal daarvan heb ik bekeken. Echter heb ik voor de komende tijd geen schenking van touwpompen gedaan.
Er was voldoende aanleiding voor mij om deze maatregel te nemen.
Na dit bezoek naar de stad Bolgatanga in het noorden gegaan om daar een aantal van de reeds geplaatste touwpompen te bekijken. In deze stad is de werkplaats van Edwin Annan, ook een zoon van Moke Annan.
Edwin kreeg in 1999 de opleiding in de werkplaats van zijn vader. In 2001 is hij naar het noorden gegaan. en in 2002 heb ik daar samen met hem de huidige werkplaats opgezet.
Nu heeft hij zes man in dienst en maakt touwpompen voor de publieke sector en voor onze stichting.
Voor onze stichting heeft hij dit jaar 155 touwpompen gemaakt en op waterputten geplaatst van mensen die zelf geen pomp kunnen kopen.
Het grootste deel van de pompen zijn geplaatst in Bolgatanga (30) en in het Bawku West District 100. Prachtige pompen allemaal. Deze zijn uitgevoerd met afgedichte kogellagers.
Door de kogellagers draaien de pompen heel licht. Dus nog lichter water pompen.
Ook zijn 25 pompen in het noordwesten van Ghana geplaatst, in de omgeving van Wa, evenals vorig jaar. Daar ben ik nu dan ook wezen kijken naar een aantal geplaatste pompen. Prima pompen.
Maar ook na mijn bezoek aan de pompen in Wa heb ik moeten zeggen dat hier voor deze omgeving geen pompen meer geschonken zullen worden.
Tijdens het bezoeken van de pompen heb ik natuurlijk met de mensen gesproken. Nou dat is echt een beleving, een niet te beschrijven ervaring.
Wat zijn de mensen blij met hun touwpomp op de waterput!
Als de mensen mij zien dan weten ze het, dat is de man van de stichting die ons een pomp heeft geschonken. Ze vertellen dat het water tappen zo makkelijk gaat en het water schoon is en blijft.
Nou, al zouden ze het niet vertellen dan zie ik het aan hun blije gezichten en reacties. Want de meeste mensen kan ik niet verstaan.
Er zijn zoveel verschillende talen en dialecten dat zelfs Edwin Annan ze niet altijd kan verstaan. Ook is er een meneer van het districtbestuur bij als we de bezoeken doen. Hij kan ze meestal wel verstaan.
In het noorden was het zo ongeveer 38 graden Celsius met een heel droge lucht. Gelukkig kan ik er goed tegen. Hier in Togo is het ongeveer 32 graden Celsius bij een heel vochtige lucht.
Vanmorgen mijn spullen ingeruimd. In Bolgatanga sliep ik in een eenvoudige kamer. Nu had ik een eigen wc. Heel prettig. Tot hier in Togo is het nogal een behelpen geweest met slaapgelegenheid.
In Wa konden we nergens een slaapplek krijgen. Alle hotels en gasthuizen waren vol. Ook werden we niet geholpen door instanties waarvan je het zou verwachten dat ze me een dak boven mijn hoofd zouden bieden.
Maar gelukkig was een man getuige van het niet behulpzaam zijn en mochten we bij hem thuis in de woonkamer de nacht door brengen.
Het reizen is ook een prachtig verhaal. Vanuit Accra met de bus naar Kumasi. Onderweg de bus kapot. Wachten op een andere bus die er ook kwam.
Maar veel passagiers vonden het maar niks en zochten ruzie met de chauffeur. De reis met de bus vanaf Kumasi naar Bolgatanga hebben we ‘s nachts moeten doen vanwege mijn strakke programma.
Ook deze bus ging kapot en na ruim een uur was er een andere bus en konden we overstappen. Bij het overladen van de bagage veel tumult en gemor van het volk. De reis vanuit Bolgatanga naar Kumasi en van Kumasi naar Togo is ook goed gegaan.
Verder kan ik zeggen dat ik een goede gezondheid heb waar ik dankbaar voor ben.
Vanmorgen ben ik even in de nieuwe touwpompwerkplaats hier geweest. Dit is een echt ontwikkelingsproject!
Wat doen ze hun best met wat ze kunnen. Ze hebben een touwpompwerkplaats en een werkplaats waar nu zelfs twee draaibanken staan. Het zijn weliswaar heel oude dingen, maar toch, ze ondernemen het toch maar.
En dat tengevolge van het produceren en plaatsen van touwpompen, gestart in 2003.
Morgen en de komende dagen ga ik hier in Togo een groot aantal touwpompen bekijken in verschillende gebieden.

Ontvang allen mijn hartelijke groeten, Jan

22 December 2007

Beste allemaal,

Gisteren een email geschreven, uitvoerig. Vlak voor dat ik hem zou verzenden, licht uit, geen elektriciteit meer. Dus alle werk van bijna twee uur naar de maan of zo.
Nu in een ander internetcafé. Ik ben al een half uur bezig en kan nu al beginnen met deze mail te schrijven. Dus straks maar tijd erbij kopen.
Vorige week in Kpalimé en in een paar andere dorpen een aantal pompen wezen bekijken. Dat was mooi om te zien allemaal. Prima werkende touwpompen en blije mensen en kinderen.
Natuurlijk foto's gemaakt. Aan het eind van de middag zijn we naar de touwpomp in het dorpje gegaan waar de eerste pomp hier in Togo in 1996 geplaatst is.
De pomp werkt nog steeds heel goed.
Het is eigenlijk de vervanger van de pomp die ik in 1995 gemaakt en geplaatst heb op verzoek van die vrouw van de Anastasis. De oude vrouw die in het huisje woont waar de waterput is en de touwpomp op staat, kende mij nog heel goed.
Ze leeft echt in armoede. Haar dochter, die om de pomp had gevraagd, kijkt niet zo goed naar haar om en woont zelf in de hoofdstad Lomé. Maar er wordt nog steeds gebruik van de put met pomp gemaakt.
Een meisje kwam water tappen en daar een foto van gemaakt. Dus deze pomp is al elf jaar in gebruik zonder enig probleem. Een buurman vertelde dat de bandflanken van het wiel versleten of vergaan waren.
Dat hadden Paulin en ik ook gezien. (Paulin Tatrabor is de touwpompman in Togo). En dan komt het mooie van de touwpomp, men kan zelf repareren, indien nodig.
Men had met wat ijzerdraadje de flanken weer bij elkaar getrokken en hupsakee, de pomp doet het weer. Dus het bewijs is opnieuw geleverd, de touwpomp is gewoon goed.
Wanneer er iets met een touwpomp aan de hand is dan ligt dat niet aan de pomp maar aan de makers ervan. Zo heb ik al een paar putten met touwpompen er op gezien, die hele dure pompen vervangen hadden omdat van die dure pompen geen onderdelen waren toen ze stuk gingen.
Op dezelfde route naar een tuinderij gegaan. De tuinder pompt het water in een reservoir en tapt daaruit. De pomp is verhoogd opgesteld en de man sluit ook slangen op de pomp aan om het reservoir te vullen. Prachtig om te zien en er over te horen.
Het was al laat en konden we niet verder om nog meer pompen te gaan bekijken. Wel gingen we in het dorp Agou Gare wat drinken. Onderweg erheen kwamen langs een groot ommuurd terrein waar een enorm groot huis wordt gebouwd.
Daar komt de moeder van de president te wonen. Iets verderop wordt met bulldozers de berg Agou verziekt, want de president vindt het zo nodig om daar ook een stulpje te laten bouwen en er een weg naar toe aan te laten leggen.
Met donker terug in Kpalimé. De volgende dag heb ik wat inkopen gedaan en een paar kennissen ontmoet. Ook weer naar de werkplaats geweest. Eten doe ik in een kleine bistro. Daar eet ik al jaren als ik hier ben. Het is verhuisd naar een ander adres.
Wel moet ik van te voren aangeven dat ik kom, dan kan de vrouw voor de ingrediënten zorgen. Ze bereidt het eten naar mijn zin. Alleen, ik lust graag fried rice. Maar dat kennen ze alleen in Ghana, hier niet. Eigenlijk is het net als bij ons de echte nasi goreng. Ik ben verkouden geworden en heb daar wat last van gehad, maar kon toch actief blijven. Zondag naar de kerk, net zoals thuis. Voor het kerkje had ik geld van onze kerk meegekregen.
Dit was geschonken door een paar leden en de diaconie. Daar waren ze natuurlijk heel blij mee. Nu kunnen ze een paar nieuwe banken kopen of wat anders. Zondagmiddag me lekker rustig gehouden en wat geschreven.
Ik houd een dagboekje bij als ik deze reizen maak. Maandag zijn we naar Moritan gereisd. Daar was een paar jaar geleden die cholera uitgebroken en gestopt dankzij onze touwpompen. Inmiddels zijn er daar al aardig wat pompen geplaatst.
Het is bijna tweehonderd kilometer naar het noorden. De president weet niet waar het ligt want de weg er naar toe is verschrikkelijk. Anders zou hij daar wel een nieuwe weg laten aanleggen en die naar zijn stulpje wel even laten wachten.
Eind van de middag nog wat pompen bekeken, samen met het hoofd van de gezondheidszorg hier ter plaatse en omgeving. Deze man is heel actief en wil graag nog veel meer pompen op waterputten.
Hij zet zich in om de mensen daartoe aan te sporen. Als hij dan een aantal adressen heeft regelt hij dat de touwpompmannen kunnen komen en onderdak krijgen en de pompen direct kunnen gaan plaatsen. Paulin en ik hebben in de plaatselijke herberg geslapen.
Geen wc of douche of stromend water. Beddengoed moest voor mij ingekocht worden door de gezondheidsman. Maar het ging prima allemaal. Af en toe er om lachen met elkaar. De volgende dag om zeven uur op brommers naar dorpen in de omgeving om daar een paar pompen te bekijken. De waterputten zien er heel onderhouden uit, zo ook de touwpompen. Dat komt allemaal door die man die de bevolking alles op het gebied van hygiëne bijbrengt.
Ook een waterput gezien waar vier vrouwen water aan het tappen waren. Daarvan foto's en een minivideo gemaakt. Toen ik ze de foto en video liet zien waren ze bijna dol van schik. Heel leuk. Nou ja, leuk is het echt niet. En dat in 2007.
Als ik dan er over nadenk, dan word ik gloeiend op die hooggeplaatste leiders van o.a. dit land. Maar gelukkig denk ik dan dat wij met elkaar deze arme mensen toch maar aan een pomp op hun waterput hebben geholpen.
En volgend jaar komen er in dit dorp en in ander dorpen nog eens honderd pompen bij op de waterputten. Dan valt er geen meisje meer in een put zoals in juli dit jaar. Natuurlijk verdronken.
Om 09:00 al weer op de terugreis naar Kpalimé, onze thuisplaats. De reis ging voorspoedig en waren we om 16:00 aan gekomen. We hadden trek en hebben heerlijk gegrilde vis met patat gegeten.
En 's nachts heb ik natuurlijk heel goed geslapen.
Woensdag nog wat inkopen gedaan en met Paulin de lijsten doorgenomen. Op deze lijsten staat precies hoeveel touwpompen er geplaatst zijn en betaald zijn.
Donderdag naar Lomé gegaan, ook met Paulin. Daar een ontmoeting gehad met de directeur van de waterwerken en regenwaterafvoer van de stad. Ze hebben hier nogal eens last van overstroming.
Voor de Consul van Togo in Nederland, de heer Van der Meer, zou ik daarover wat informatie inwinnen, daarin geholpen door een goede oude medewerker van de consul. Keurig zijn we ontvangen.
Een goed tekening met alle pompstations en leidingen erop aangegeven. Ook zijn we bij een klein regenwaterreservoir wezen kijken en naar het grote regenwater-opvangkanaal. De capaciteit van alles is te klein en wil men naar grotere capaciteit en zoekt daartoe hulp via de consul in Nederland.
Ruim voldoende informatie kan ik daar over geven aan hem. Het was eigenlijk een beetje op herhaling van mijn werk bij de drinkwaterleiding. Omdat ik me niet helemaal fit voelde heb ik de andere dingen die ik ook nog wilde doen als onbelangrijk afgedaan. Dezelfde dag zijn we terug gegaan.
Dan hoefden we ook niet in Lomé te overnachten. Zo prettig is het niet in deze heel warme stad. Dus eind van de middag weer terug. Zo had ik vrijdag ineens vrij. Dat kwam goed uit want ik moest nog wat kopen en ben al begonnen met scheiden van wat mee en niet mee terug moet.
En ook de verloren email opnieuw geschreven. Met de pompenmakers wezen eten in het eethuis. Zij muskusrat (waterkonijn in België) met fufu en ik spaghetti met gekookte kip. En drinken erbij. Coca Cola flessen van 0,6 ltr. Als ik Pompom (appelgazeuse) neem, zit dat in een fles van 0,7 ltr.
En dat slobber je gewoon naar binnen. Vanmorgen de koffer en tas voor zover het kan al ingepakt. Straks wat eten. En vanmiddag ga ik heerlijk niets doen. Want vannacht ben ik om 02:10 wakker geworden en heb niet meer geslapen. Door de kou! Het laken dubbel gevouwen en de grote handdoek en m’n jasje bovenop m’n lijf.
Ik werd wel een beetje warmer maar niet meer geslapen. En dat merk ik nu wel. En morgen op reis naar ons koude land. Dat wordt dus stoken thuis.
Ik hoop dat jullie een beetje indruk hebben gekregen van deze reis. Jammer dat ik Martine en Liesbeth niet kon bereiken met e-mailen. Ik kreeg de mail, naar hen, terug. Dus weet Margriet niets over mijn reis.

Ik wens jullie een fijn kerstfeest en een gelukkig Nieuwjaar toe!

Met hartelijke groeten,
Jan

2007

In 2007 zijn totaal 253 touwpompen voor onze stichting geplaatst op waterputten van mensen die zelf nooit zo een pomp hadden kunnen kopen.
Ze zijn u daar dankbaar voor.
Ook namens de touwpompenmakers en instanties moet ik u bedanken voor uw donaties.
Tijdens de reis in Ghana en Togo heb ik 3550 km afgelegd in bussen , busjes, aftandse auto’s, op motoren en brommers.
Niet meegeteld de gewone afstandjes in de verblijfplaatsen. Uit en Thuis 25 dagen.
Op de ochtend voor kerst ben ik in goede gezondheid weer thuis gekomen en heb met mijn kinderen en kleinkinderen een mooi kerstfeest gehad.
Mede namens het bestuur van Stichting Victorie Pompen, Hartelijk Dank!

Jan Mons





waterdrup