Stichting Victoriepompenlogo Stichting Victorie pompen  kaart Stichting Victoriepompenkaart Stichting Victoriepompenkaart Stichting Victorie pompen
Reisverslag                                                                        Mei 2005


Wanneer Jan Mons als afgevaardigde van Stichting Victorie Pompen naar de touwpompprojecten in Ghana en Togo gaat maakt hij meestal een reisverslag.

In mei ben ik ruim drie weken in Ghana en Togo geweest om de touwpompprojecten te bezoeken.
Graag wil ik daar iets over schrijven zodat u een indruk krijgt over de reis, de projecten en de betrokken mensen.

Ghana

Met een KLM vliegtuig van Amsterdam naar Accra in Ghana.
Een mooie en goede vlucht gehad. Helaas was mijn begeleider niet op de luchthaven en wist ik niet waar ik moest overnachten.
Na veel telefoontjes en geboden hulp uiteindelijk ’s nachts om twaalf uur in bed, in een missiehuis.
De volgende dag wilde ik perse doorreizen naar het noorden. Dus om vijf uur uit bed en naar een busstation.
De reguliere snelle bus reed die dag niet dus met een andere bus naar Kumasi gegaan.
Daar vandaan met een volgepropte minibus richting noord Ghana.
Na tien uren klem in die bus te hebben gezeten in Bolgatanga aangekomen, midden in de nacht.
De nachtwaker van het Catholic Social Centre, waar ik logeer, was niet wakker te krijgen en de waakhond die me herkende weigerde te blaffen.
Toch lag ik om één uur in bed en heb een gat in de dag geslapen.
Het touwpompbedrijf in Bolgatanga in Noord Ghana wordt geleid door Edwin Annan.
Ik ken Edwin al vanaf 1999, van het project dat toen voor zijn vader in Bekwai-Ashanti, in Zuid Ghana, is opgezet.
Hij was toen achttien jaar en zijn wens was ooit naar het noorden te gaan om daar touwpompen te gaan maken.
Hij is in Bolgatanga geboren en zijn moeder woont er.

In 2002 was het onverwacht zover. Een touwpompproject in Noord Ghana te Bolgatanga voor Edwin Annan opgezet.
Inmiddels hebben tien jonge mannen werk in het bedrijfje. Edwin had voor mij ook nog een verrassing.
Vol trots liet hij me z’n nieuwe aanwinst zien.
Een prachtige bruine pick-up, een Toyota van zestien jaar die het nog heel goed doet.
Daar was ik ook enorm trots en blij mee. Want deze auto hebben ze zelf verdiend met het maken van touwpompen.
De auto is ook hard nodig om de pompen op de meestal afgelegen waterputten te plaatsen ver van de werkplaats vandaan.
Met de auto zijn we een aantal pompen wezen bekijken die voor onze stichting zijn geplaatst.
Ze zien er prachtig uit en ze voldoen prima. De mensen zijn er heel blij mee, vooral de kinderen die water gaan halen.
Het is behoorlijk warm in het noorden, zo’n 39 á 40 graden Celsius en heel erg droog.
Na de droge periode van een half jaar kwam dit jaar de regen nogal laat. Dat was te merken aan het grondwaterpeil.
Hierdoor kwamen na het water tappen in de ochtend en avond al diverse waterputten droog te staan. Maar als het gaat regenen, en dat zijn geen zuinige buien, zakt het water snel de grond in en vullen de putten zich weer op. In de stad zelf heb ik op eigen gelegenheid, op de fiets, nog wat pompen bekeken die al twee of drie jaar in gebruik zijn.
Nou die doen het nog steeds heel goed. Dagelijks ga ik met de fiets naar de werkplaats.
Dan praat ik met de mannen en geef soms wat aanwijzingen. Ze tobden met het gaatjes boren in de zuigertjes.
Na enig denkwerk heb ik een paar malletjes voor ze gemaakt en nu gaat het boren eenvoudig en zitten de gaatjes netjes in het midden.
Dit jaar zijn ruim veertig touwpompen aan particulieren verkocht en voor onze stichting zijn op dit moment al vijfenzeventig pompen geplaatst.
Ze moeten dit jaar er nog eens vijfenzeventig plaatsen. Dat lukt ze wel denk ik.

In Bolgatanga hebben we goede contacten met Rural Aid.
Een organisatie die in Noord Ghana zorg moet dragen voor schoon en veilig drinkwater voor de mensen op het platteland.
Men zorgt voor goede waterputten maar het ontbreekt ze aan geld voor pompen.
De touwpompen, gekocht van uw giften, zijn daarom een enorme uitkomst voor de bevolking die zelf geen geld heeft voor zo een pomp.
Rural Aid weet precies waar de waterputten zijn.

Aan het eind van mijn verblijf trakteer ik de mannen altijd op een etentje.
Dat vinden ze prachtig en ze laten het zich goed smaken. Deze keer was dat in het centrum waar ik verblijf en had het personeel nog voor muziek erbij gezorgd. Heel gezellig!

Na tien dagen Bolgatanga met de snelle busdienst naar Kumasi om te overnachten en de volgende dag naar Bekwai-Ashanti te gaan.
In dit dorp is het project van 1999. Hier werden alleen pompen verkocht aan particulieren.
Dat is vorig jaar stil gevallen door het overlijden van Edwin zijn vader.
Twee mannen van Edwin zijn daar nu bezig de werkplaats weer op gang te brengen.
Volgend jaar worden ook in dit dorp touwpompen geplaatst op waterputten van mensen die daar zelf geen geld voor hebben.
Een uitbreiding van het project dus en zoals het er op dit moment uit ziet, komt er nog een uitbreiding in het uiterste noordwesten van Ghana.
Eén van de werknemers van Edwin komt daar vandaan, uit de plaats Lawra.
Volgend jaar gaat hij daar een aantal door u geschonken touwpompen op waterputten plaatsen.
Vanuit Kumasi via het Voltagebied naar de stad Ho.
Daar met z’n veertienen in een auto gepropt. Drijfnat van het zweten bij de grens aangekomen.

Togo

Gelukkig waren de Tatrabors bij de grensovergang en daarvandaan met een ‘normale’ auto naar Kpalimé in Togo.
Daar logeerde ik in een klein hotel. Dat is voor mij eigenlijk een luxe vergeleken met de eerste weken.
Toch permitteer ik me dat en kom er lekker van bij, wat ook nodig was.
De Tatrabors zijn Paulin en Raymond, neven van elkaar.
Zij waren twee van mijn eerste leerlingen in het eerste touwpompproject van 1996.
Nadat dit niet-commerciële touwpompproject in 2002 er mee stopte, hebben wij samen een nieuw project opgezet in 2003.
Dat is nu uitgegroeid tot een klein bedrijf. Onder leiding van Paulin hebben ze vorig jaar vierendertig pompen geplaatst.
Ook hebben ze touwpompinstallaties ontworpen waarmee waterreservoirs opgevuld kunnen worden. Heel knap van ze.
Dit jaar haddenze al drieënvijftig touwpompen geplaatst schreef Paulin mij onlangs.

De volgende dag na mijn aankomst werd mij als eerste verteld dat ze veertien touwpompen geplaatst hadden in het dorp Anié waar cholera was en dat de cholera nu over is.
Ze waren er nog vol van en ik kon het bijna niet geloven.
Ik propageer de touwpomp omdat die onder andere voor gezond drinkwater zorgt, maar dit had ik niet kunnen verzinnen.
Autoriteiten, die over hygiëne en sanitaire voorzieningen gaan, hadden gehoord over touwpompen en veilig drinkwater in de putten.
Men had Paulin Tatrabor benaderd en om touwpompen gevraagd voor op de waterputten in een paar dorpen, met als doel de cholera te bestrijden. En met succes!
De drieënvijftig touwpompen die dit jaar geplaatst zijn, staan op waterputten in afgelegen dorpen in Centraal Togo, ver van de werkplaats vandaan.
Samen met Paulin zijn we een groot aantal van de geplaatste pompen gaan bekijken. Natuurlijk zijn we ook in het dorp Anié geweest waar die cholera was en met mensen gesproken. Eén en al dankbaarheid! In het dorp Kpessi is maar één waterput, daar moeten de bewoners het mee doen.
Trots en blij zijn ze met de touwpomp erop. Dat pompen bekijken was inspannend en nam een heel lange dag in beslag.
Toen ik ’s avonds om tien uur in mijn kamer kwam en in de spiegel keek, herkende ik mezelf niet.
Als een vuil varken zag ik er uit van het rijden over zanderige onverharde wegen.
Bij Paulin kon ik nog eens vijftig touwpompen bestellen. Dit keer deed ik dat met een gerust hart, er was geld in kas.
Daar was hij natuurlijk blij mee.

De Ghanese Ambassade in De Haag kon mij geen transitvisa geven om terug naar Accra te gaan.
Hiervoor moest ik naar Lomé. Een dame daar had vorige keer om een presentje gevraagd.
Voor de aardigheid kreeg ze zo een munten-knip. Zij blij, en ik een pomp aan de secretaris verkocht voor in zijn dorp.
Iets over het eten. ’s Morgens ontbijt met wittebrood, bruin brood is er niet.
’s Middags en ’s avonds warm eten. Dat varieert van gebakken ei, macaroni of rijst maar ook bonen met gebakken yam, cassave banaan of aardappelen.
Soms met verse sla, tomaten en uien. Vlees is ook verschillend. Rundvlees, kip, geit of muskusrat.
Melk van melkpoeder uit blik. En dan veel drinken.

Na een week in Togo moest ik weer huiswaarts. Dat ging helemaal goed en door mijn afhaler naar huis gebracht.
Ik had bijna 12.000 km gevlogen en met bussen, busjes, aftandse auto’s als taxi, bromfietstaxi’s en de fiets bijna 2500 km gereisd.
Heel voldaan en tevreden ben ik thuis gekomen.
We hopen dat er in 2005 totaal 250 touwpompen geplaatst zullen worden.
Door mijn blijdschap over al de positieve berichten en ervaringen overheerst de dankbaarheid dat dit kon en kan plaats vinden.
Daar wil ik een ieder voor bedanken die hieraan heeft bijgedragen en nog wil blijven bijdragen.
Hartelijk dank allemaal!





waterdrup